15.00 - 16.00 Στο Κόκκινο 105,5 

 

50 χρόνια Μεταπολίτευση: Ισπανία και Πορτογαλία, οι άλλες μεταβάσεις

Συζητούν οι Κωστής Κορνέτης και Μάνος Αυγερίδης

portugalΣτις 25 Απριλίου 1974, η Επανάσταση των Γαρυφάλλων ανέτρεψε το καθεστώς του Estado Novo (Νέο Κράτος) στην Πορτογαλία. Η επαναστατική διετία (1974-1975) περιλάμβανε σημαντικές πολιτικές και κοινωνικές αλλαγές, και είχε ως αποτέλεσμα το τέλος των αποικιακών πολέμων, τη διεξαγωγή δημοκρατικών εκλογών και το νέο, πολύ προοδευτικό Σύνταγμα του 1976. Στην Ισπανία, τον Νοέμβριο του 1975 τον θάνατο του δικτάτορα Φρ. Φράνκο ακολούθησε η έναρξη μιας συναινετικής και ελεγχόμενης, από το ίδιο το καθεστώς, διαδικασίας εκδημοκρατισμού. Η ισπανική Μεταπολίτευση (Transición) βασίστηκε στην ιδέα μιας “νέας αρχής” και μιας “συμφωνίας λήθης” του παρελθόντος. Στην τελευταία εκπομπή του αφιερώματος “50 χρόνια Μεταπολίτευση” ο Μάνος Αυγερίδης συζητάει με τον Κωστή Κορνέτη, επίκουρο καθηγητή Σύγχρονης Ιστορίας στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Μαδρίτης, για την ιστορία των δύο μακροχρόνιων δικτατορικών καθεστώτων της ιβηρικής χερσονήσου και των αντίστοιχων δημοκρατικών μεταβάσεων της δεκαετίας του 1970. Μεταβάσεις παράλληλες και πολύ διαφορετικές, τόσο μεταξύ τους, όσο και με την ελληνική Μεταπολίτευση του 1974. 

→ Αρχείο παλαιότερων εκπομπών

   

  

Η  Ιστορία στο Κόκκινο: Μια εκπομπή για το παρελθόν

σε συνεργασία με τα Αρχεία Κοινωνικής Ιστορίας

Μουσική επιμέλεια: Νίκος Θεοδωρόπουλος

Ηχητική επιμέλεια: Λάζαρος Καραγιάννης

Οργάνωση παραγωγής: Ιωάννα Βόγλη


 

50 χρόνια αβασίλευτης δημοκρατίας στην Ελλάδα: Η ιστορία μιας απουσίας

Συζητούν η Ελένη Κούκη και ο Χρήστος Τριανταφύλλου

 

Γιατί να ασχολούμαστε ακόμα με τη βασιλεία, έναν θεσμό που δεν υπάρχει στην Ελλάδα εδώ και μισό αιώνα; Ο Χρήστος Τριανταφύλλου συζητά με τη διδάσκουσα στο ΕΑΠ και ερευνήτρια στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδας Ελένη Κούκη για την ιστορία της βασιλείας στην Ελλάδα, με επίκεντρο την τομή του δημοψηφίσματος του 1974. Καθώς σχεδόν όλα τα δημοψηφίσματα στην ελληνική ιστορία συνδέονται με τη βασιλεία, αποτελούν σημαντικούς σταθμούς για την ανασυγκρότηση των ερεισμάτων του θεσμού στην ελληνική κοινωνία. Σε αντίθεση με την αντίληψη που έχουμε σήμερα γι’ αυτήν, η βασιλεία αποτελούσε έναν βασικό πόλο εξουσίας, ταυτόχρονα εντός και εκτός του κρατικού μηχανισμού, συνδεόμενη με όλα τα μεγάλα πολιτικά και κοινωνικά διακυβεύματα κάθε εποχής. Με την τομή της δικτατορίας, η βασιλεία απαξιώθηκε σταδιακά μέχρι να καταργηθεί το 1974, αλλά ίχνη της συναντάμε στην ελληνική κοινωνία και στην ποπ κουλτούρα μέχρι σήμερα. Συνεπώς, πρόκειται για ένα ζήτημα που μπορεί να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε πολλαπλές όψεις της ελληνικής ιστορίας, υπερβαίνοντας τις, σαφώς πραγματικές, φαιδρές του πλευρές.

    

 

   Η  Ιστορία στο Κόκκινο: Μια εκπομπή για το παρελθόν

σε συνεργασία με τα Αρχεία Κοινωνικής Ιστορίας

Μουσική επιμέλεια: Νίκος Θεοδωρόπουλος

Ηχητική επιμέλεια: Γιώργος Μπαλούμης - Μοντάζ: Χρήστος Νικολόπουλος 

Οργάνωση παραγωγής: Ιωάννα Βόγλη

 

Μάρτιος 2024

Ο Μανώλης Μυλωνάκης κατέθεσε στα ΑΣΚΙ τμήμα του αρχείου, το οποίο αφορά την εφ. Πανσπουδαστική (αλληλογραφία, ποιητικοί διαγωνισμοί κλπ).

Ο Γεράσιμος Πολάτος κατέθεσε στα ΑΣΚΙ φύλλα της εφ. Μαθητική Εφημερίς, 1951

Η Ευγενία Ζαρόγιαννη κατέθεσε στα ΑΣΚΙ ψηφιακές αναπαραγωγές φωτογραφιών του πατέρα της Ιωάννη Ζαρόγιαννη από τη θητεία του στη Μακρόνησο, 1947-1950.

Ο Μυρώδης Αθανασίου κατέθεσε στα ΑΣΚΙ συμπλήρωμα του αρχείου του με υλικά από το αντιδικτατορικό κίνημα στη Δυτική Γερμανία.

Βιβλία, αρχειακά τεκμήρια και άλλα έντυπα δώρισαν στα ΑΣΚΙ οι Νίκη Γιάνναρη, Ελένη Κολόκα-Κούκουνα, Σόνια Κολόκα-Παπαλέξη, Κατερίνα Κουτσογιαννάκη, Σπύρος Φράγκος, καθώς και οι Εκδόσεις «Επίκεντρο» και οι Εκδόσεις «Τόπος».

 

Απρίλιος 2024

Η Κατερίνα Κουνάδη και ο Λεονάρδος Δημήτριος Κουνάδης κατέθεσαν στα ΑΣΚΙ ψηφιακές αναπαραγωγές φωτογραφιών και τεκμηρίων του παππού τους Δημήτρη Φελόπουλο από την εξορία.

Η Όλγα Τραυλού κατέθεσε στα ΑΣΚΙ τεκμήρια του πατέρα της Γεράσιμου Τραυλού, αντισυνταγματάρχη πεζικού.

Η Μάρθα Ορφανού κατέθεσε στα ΑΣΚΙ ψηφιακές αναπαραγωγές φωτογραφιών του παππού της Παναγιώτη Καθάριου από τη Μακρόνησο, 1948.

Βιβλία, αρχειακά τεκμήρια και άλλα έντυπα δώρισαν στα ΑΣΚΙ οι Γιώργος Γιώτης, Στέφανος Ζαφειρόπουλος, Σπύρος Κακουριώτης, Κωστής Καρπόζηλος, Άννα Μαλικιώση, Γιάννης Ξύδας, Λίνα Χρήστου, καθώς και οι Εκδόσεις Gutenberg.

 

Μάιος 2024

Ο Μύρωνας Αχείμαστος κατέθεσε στα ΑΣΚΙ τη συλλογή του με τεκμήρια από το φοιτητικό και νεολαιίστικο κίνημα της δεκαετίας 1970.

Η Μαρία Δάφνη Σάλαρη κατέθεσε στα ΑΣΚΙ το αρχείο της ποιήτριας Ρένας Χατζηδάκη.

Βιβλία, αρχειακά τεκμήρια και άλλα έντυπα δώρισαν στα ΑΣΚΙ οι Μαρία Ηλιού, Ν. Κρικέλης, Μαρίζα Κωχ, Γιάννης Ξύδας και Κώστας Πορφυρίου.


 

Νέες προσκτήσεις 2023-2024

Νέες προσκτήσεις 2017-2022

Νέες προσκτήσεις 2011-2016

 

 

anteia fratzi

 

Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) αποχαιρετούν με θλίψη την Άντεια Φραντζή, την έξοχη νεοελληνίστρια, την εμπνευσμένη δασκάλα, την ευαίσθητη ποιήτρια. Αποχαιρετούν τη φίλη των ΑΣΚΙ, η οποία συμπαραστάθηκε στο έργο τους από την αρχή της διαδρομής, ενώ με τον Χρήστο Παπουτσάκη εμπλούτισαν ουσιαστικά τις συλλογές τους με πολύτιμα αρχειακά τεκμήρια συνδεδεμένα με την έκδοση του εμβληματικού μεταπολιτευτικού περιοδικού Αντί. Θα την θυμόμαστε με την αγάπη και τον σεβασμό που της άξιζε.


michaΤα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας αποχαιρετούν με βαθιά συγκίνηση και θλίψη την Ξανθίππη Μίχα-Μπανιά, έναν δικό τους άνθρωπο. Η Ξανθίππη φώτισε με την τέχνη της τη ζωή μας, με τα σχέδιά της, τις αφίσες της, τα εξώφυλλα των βιβλίων και των δίσκων άνοιξε παράθυρα στη σκέψη μας και στην αισθητική μας. Ενταγμένη από τα νεανικά της χρόνια στην Αριστερά, τη δεκαετία του '60 αγωνίστηκε μέσα από τις γραμμές της νεολαίας, συμμετείχε ενεργά στον αντιδικτατορικό αγώνα από το εξωτερικό κι έπειτα συνέδεσε στη Μεταπολίτευση τη ζωή της με τις διαδρομές της ανανεωτικής Αριστεράς. Στάθηκε δίπλα στα ΑΣΚΙ από την πρώτη στιγμή της ίδρυσής τους και ανέλαβε γενναιόδωρα το σχεδιασμό και την εικαστική επιμέλεια του Αρχειοτάξιου από το πρώτο του τεύχος, το 1999, έως σήμερα. Θα μας λείψει πολύ η ματιά της, το ταλέντο της, η επιμονή της στην αναζήτηση κάθε φορά της πιο ταιριαστής λύσης, όλα εκείνα που μας δίδαξε και θα μας συνοδεύουν από εδώ και πέρα χωρίς τη δική της φυσική παρουσία.

 

Η κηδεία της θα πραγματοποιηθεί την Τρίτη 14 Μαΐου στις 11:00 στο Νεκροταφείο Καλλιθέας. 


 

To Διοικητικό Συμβούλιο των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), μετά τη συνεδρίασή του στις 7 Δεκεμβρίου 2023, ανακοινώνει, με ιδιαίτερη χαρά, την ομόφωνη απόφασή του:


Α. Να αναλάβει τη θέση του διευθυντή των ΑΣΚΙ ο Μάνος Αυγερίδης.
Β. Να δημιουργηθεί θέση συντονιστή προγραμματισμού και επιστημονικών δράσεων, την οποία αναλαμβάνει ο Στάθης Παυλόπουλος.

Ο Μάνος Αυγερίδης και ο Στάθης Παυλόπουλος, σημαντικοί νέοι ιστορικοί και οι δύο, είναι βασικά μέλη της κοινότητας των ΑΣΚΙ, και η επιστημονική διαδρομή τους είναι στενά συνδεδεμένη με αυτά. Εδώ και πολλά χρόνια έχουν μοιραστεί την κοινή πίστη όλων μας στα «ανοιχτά αρχεία», συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διεύρυνση των δραστηριοτήτων και στην ενίσχυση της επιστημονικής και ερευνητικής φυσιογνωμίας του οργανισμού. Η ανάληψη της διεύθυνσης και του συντονισμού των ΑΣΚΙ, σε στενή συνεργασία με τους εργαζόμενους και τις εργαζόμενες, συντείνει στη συνέχιση και την ενδυνάμωση αυτού του πρωτότυπου επιστημονικού εγχειρήματος που ξεκίνησε πριν τριάντα χρόνια, καθώς και στο άνοιγμά του σε νέους ορίζοντες. Έχουν όχι μόνο τις ευχές αλλά και τη συμπαράσταση όλων μας στο έργο τους. Καλή συνέχεια και καλή αρχή!

Σύντομα βιογραφικά

Ο Μάνος Αυγερίδης είναι ιστορικός, μεταδιδακτορικός ερευνητής και μέλος της οργανωτικής επιτροπής, εκ μέρους των ΑΣΚΙ, του διεθνούς προγράμματος WIRE με επικεφαλής το Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης. Είναι διδάκτορας σύγχρονης ιστορίας (ΕΚΠΑ). Έχει εργαστεί ως ερευνητής στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Πελοποννήσου, στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών και στα ΑΣΚΙ. Έχει διδάξει στα Πανεπιστήμια Αθηνών και Θεσσαλίας. Είναι συνδημιουργός του ντοκιμαντέρ Μια μεγάλη περιπέτεια. Η αναγνώριση της Εθνικής Αντίστασης (2021) και συγγραφέας του βιβλίου Η δεύτερη ζωή της Εθνικής Αντίστασης. Πρακτικές αναγνώρισης και αποκλεισμού, 1944-2006 (με Μ. Φυτιλή και Ε. Κούκη, 2022). Είναι μέλος της συντακτικής επιτροπής του περιοδικού Αρχειοτάξιο και συμπαραγωγός της ραδιοφωνικής εκπομπής Ιστορία στο Κόκκινο. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα κινούνται γύρω από τη μεταπολεμική ιστορία, τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, την ιστοριογραφία και τη δημόσια ιστορία.

Ο Στάθης Παυλόπουλος είναι ιστορικός (Δρ. Νεότερης Ιστορίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο), διδάσκων Ψηφιακών Ανθρωπιστικών Επιστημών στο Τμήμα Ιστορίας στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εστιάζουν στην ιστορία των ιδεών, την κοινωνική ιστορία και τις Ψηφιακές Ανθρωπιστικές Επιστήμες. Κατά την περίοδο 2014-2023 διετέλεσε υπεύθυνος προγραμμάτων στα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), ενώ στο παρελθόν έχει διατελέσει συνεργαζόμενος ερευνητής στο Κέντρο Έρευνας Νεότερης Ιστορίας (ΚΕΝΙ) του τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Έχει εργαστεί σε ερευνητικά προγράμματα πανεπιστημίων και ερευνητικών ιδρυμάτων ενώ έχει δημοσιεύσει άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά και συλλογικούς τόμους. Είναι μέλος των ΑΣΚΙ και της Εταιρείας Μελέτης Νέου Ελληνισμού (ΕΜΝΕ-Μνήμων).


 

Tο Διοικητικό Συμβούλιο των ΑΣΚΙ αποδέχθηκε χθες, 27 Νοεμβρίου 2023, την παραίτηση του Κωστή Καρπόζηλου από τη θέση του διευθυντή της Εταιρείας.

Ο Κωστής, πρώτος διευθυντής των ΑΣΚΙ, ανέλαβε τα καθήκοντά του τον Ιούνιο του 2016. Στη διάρκεια της θητείας του, συνέβαλε αποφασιστικά στην ανάπτυξη, την επιστημονική παρουσία και τη δημόσια δραστηριότητα του οργανισμού, εμπλουτίζοντας το ιδρυτικό όραμα για «ανοιχτά αρχεία» και για τον εκδημοκρατισμό της ιστορικής γνώσης. Η παρουσία του στην καθημερινή λειτουργία των Αρχείων συνοδεύτηκε από βαθιά πίστη στις αξίες της αλληλεγγύης και της συλλογικότητας, αξίες που κατευθύνουν τα ΑΣΚΙ από την ίδρυσή τους έως σήμερα.

Για όσα πρόσφερε και για όσα ακόμα θα συνεχίσει να προσφέρει ως ενεργό μέλος της Εταιρείας και πολύτιμος συντελεστής της κοινότητας των ΑΣΚΙ, τον ευχαριστούμε μέσα από την καρδιά μας.


zorbaTα ΑΣΚΙ αποχαιρετούν με βαθιά θλίψη την Μυρσίνη Ζορμπά. Μια σπουδαία γυναίκα που με τη σκέψη της και το έργο της χάραξε τομές και έδωσε κατευθύνσεις στην πολιτιστική ζωή της χώρας. Μια γυναίκα του αντιδικτατορικού αγώνα, του κοινωνικού στοχασμού και της πολιτικής δράσης που μέσα από τη μακρά διαδρομή της στον χώρο του βιβλίου σημάδεψε την ιστορία του εντύπου στην Ελλάδα, με τις καινοτόμες και δημιουργικές πρωτοβουλίες της.
Αποχαιρετούμε μια φίλη που στήριξε με αγάπη και πίστη το έργο των ΑΣΚΙ, συνεργάστηκε μαζί μας με ενθουσιασμό στις εκδηλώσεις για τα 100 χρόνια της Οκτωβριανής Επανάστασης και μας πρόσφερε με γενναιοδωρία το πολύτιμο αρχείο της. Στο τελευταίο τεύχος του Αρχειοταξιου είχαμε την τιμή να φιλοξενήσουμε ένα απολογιστικό της κείμενο για τη δράση της στο Δίκτυο για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Θα τη θυμόμαστε αναστοχαστική, δημιουργική, γενναία, έναν άνθρωπο που μπορούσε να μετατρέπει σε ζωή τον φόβο του θανάτου.

 

tsimpoglouΤα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) αποχαιρετούν με θλίψη τον Φίλιππο Τσιμπόγλου. Αποχαιρετούν τον άνθρωπο του βιβλίου, εκείνον που αφιέρωσε όλες του τις δυνάμεις στην ανάπτυξη των βιβλιοθηκών και συνέδεσε άρρηκτα το όνομά του με το νέο ξεκίνημα της Εθνικής Βιβλιοθήκης. Τα ΑΣΚΙ θα θυμούνται με ευγνωμοσύνη τον οραματιστή φίλο, τον μειλίχιο συνομιλητή που ήταν πάντα έτοιμος να προστρέξει κάθε προσπάθεια που στόχευε στην ανάδειξη του έντυπου πολιτισμού της χώρας μας.